SIZANAQLARIN MÜALICƏSI

Adi sızanaqlar (acne vulqaris) daha çox cinsi yetkinlik dövrü zamanı gənclərdə rast gəlinən dərinin geniş yayılmış xəstəliyidir. Adi formadan başqa sızanaqların bir-birindən patogenez və müalicə sxeminə görə fərqlənən növləri var. Sızanaq xəstəliyinin patogenezində rol oynayan səbəblər bunlardır - piy vəzi axarlarının hiperkeratozu, axarların ölmüş hüceyrələr və dəri piyi ilə dolması, piy vəzi ifrazinin hormonal disbalans fonunda çoxalması və mikroorqanizmlərin (əsasən Propionibacterium acnes) artıb çoxalması. Patogen bakteriyaların piy vəzlərinə daxil olması dərinin baryer funksiyasının pozulması, normal mikrofloranın və immun sisteminin zəifləməsi nəticəsində baş verir.
Propionibakterium acnes sızanaqların patogenezində mühüm rol oynayır, belə ki, onlar dəri piyini parçaladığı üçün sərbəst yağ turşuları əmələ gəlir, bu turşular follikul ətrafında iltihaba səbəb olur, dərini qıcıqlandırır və komedogen təsir göstərir.
Piy ifrazının artmasında 2 amil rol oynayır:
- Genetik meyllilik – dəridə aktiv şəkildə piy ifraz edən çoxlu sayda iri piy vəzlərinin olması
- Hormonal amil – androgenlərin piy ifrazını stimulyasiya etməsi

Müxtəlif dəri xəstəliklərinin, o cümlədən, acnenin inkişafında mühüm rol oynayan səbəblərdən biri də stressdir. Stress nəticəsində iltihab prosesinin yaranmasına səbəb olan bəzi hormonlar əmələ gəlir, həmçinin, qanda androgenlərin miqdarı artır ki, bu da piy vəzi ifrazını stimulyasiya edir.

Adi sızanaqların müalicəsi zamanı dəri təmizlənir və yerli istifadə üçün farmokoloji preparatlar təyin edilir.

Dərinin təmizlənməsi üçün bunlar məsləhət görülür:

- xüsusi iltihabəleyhinə məhsullar - gel, təmizləyici süd, köpük
- evkaliptin, kalendulanın, nanənin spirtli məhlulu
- aptek şəraitində hazırlanmış xüsusi losyonlar.

Dəridə iltihab elementləri azaldiqda dərinin aparat vasitəsi ilə təmizlənməsi həyata keçirilə bilər:

Sızanaqlar və ya aknenin kosmetoloji mərkəzlərdə müalicəsi üçün müxtəlif prosedurlardan istifadə olunur:

1. Darsonvalizasiya – xüsusi elektroddan istifadə olunur, müalicəvi talk vasitəsi ilə iltihablı yerlər 5-10 dəqiqə müddətində işlənilir. Həftədə 3-4 dəfə olmaqla 10-15 seans aparılır.
2. Elektroforez – müxtəlif ıltihab əleyhinə dərmanlardan istifadə olunur. Xüsusi elektrodla bəzi dərmanlar 5-10 dəqiqə ərzində üzə yeridilir. Elektroforezin iş prinsipi daimi qalvanik cərəyanın iş prinsipinə əsaslanır. Prosedur həftədə 2-3 dəfə aparılır, 10-15 seansdan ibarətdir.
3. Kosmetoloji proseslər – müxtəlif professional preparatlardan istifadə olunur.
4. Kimyəvi pilinqlər – iltihab elementləri olmadıqda istifadə olunur (qlikol, retinol, mindal, süd turşuları). Müalicə həftədə 1 dəfə 6-10 seans şəklində aparılır).
5. Təmizlənmə – dərinin ümumi iltihab elementləri sovrulduqdan sonra həyata keçirilə bilər – manual (əl) və aparat (ultrosəs, radiodalğa) vasitəsi ilə həyata keçirilir.
6. Aknenin müxtəlif formalarının müalicəsində mezoterapiyadan geniş istifadə olunur. Bunun üçün istifadə olunan komponentlər bunlardır: müxtəlif vitaminlər (askorbin turşusu, B qrupu vitaminləri, biotin və s.), immunomodulyatorlar (glikozaminoqlikol), turşular və onların duzları (qlikol, retinol, süd turşusu). Müalicə kursu 6-10 seansdan ibarət olur, həftədə 1 dəfə həyata keçirilir.